Ważny średniak

MAN TGM produkowany jest od 2004 roku. Ciężarówka w obecnej formie dostępna od ok. 2 lat. Rynkową premierę miała podczas międzynarodowych targów pojazdów użytkowych w Hanowerze, które odbyły się jesienią 2008 roku. TGM to środkowy model w gamie niemieckiego producenta o dopuszczalnej masie całkowitej od 13 do 26 t – przeznaczony do różnorodnych zadań, głównie jednak do ciężkiej dystrybucji i transportu związanego z usługami komunalnymi.

TGM w 2008 przeszedł poważne modyfikacje, które miały dopasować wygląd tej serii do wizerunku flagowej, ciężkiej serii rodziny Trucknology – TGX i TGS. Lżejsze modele pojazdów MAN otrzymały do targów IAA 2008 wyraźny wygląd nowej generacji Trucknology. Pod względem technicznym jest to efekt pracy nad szczegółami aerodynamiki – celem tych prac było zminimalizowanie oporu powietrza i odgłosów wiatru. Z zewnątrz zaletami ciężarówek firmy MAN są poprawiona aerodynamika i wygląd, z kolei w kabinie kierowcy mogą korzystać z wysokiej jakości siedzeń i dopracowanej ergonomii. Kolejne wprowadzone wtedy ulepszenia dotyczą struktury kabiny kierowcy: drzwi otrzymały mocniejsze zawiasy oraz przeguby walcowe, które musiały wytrzymać większe obciążenia w trakcie tzw. shaker testów. Szkielety kabin TGL i TGM pozostały zasadniczo niezmienione i zaliczają się do najpojemniejszych na rynku. Nowe materiały obić i okładziny podniosły jakość wnętrza. Przy okazji wprowadzone zostały do wyposażenia nowe opcje, np. kierowcom długodystansowym zaleca się fotel z klimatyzacją w postaci strumienia powietrza z regulowaną temperaturą na powierzchniach kontaktowych. Dla wszystkich typów pojazdów dostępna jest wielofunkcyjna kierownica (seryjna w kabinach L i LX), opcjonalnie oferowana jest klimatyzacja z automatyczną regulacją temperatury. Zmodernizowanym kabinom nie można już zarzucić, że nie mają półek, lub że są one zbyt małe.

Bez AdBlue

MAN-y TGM wyposażane są w wysokoprężne jednostki napędowe serii D08 CR o mocy od 250 do 340 KM, które także przeszły wtedy gruntowną przebudowę. Najważniejszą cechą nowej generacji jest najnowocześniejsza, sterowana sondą Lambda technologia recyrkulacji spalin (po niemiecku AGR, po angielsku EGR). Ten system wprowadzany został w połączeniu z

Common Rail trzeciej generacji o ciśnieniu roboczym do 1800 barów, dwustopniowym wtryskiem, jak również głównym i pośrednim chłodzeniem wtryskiwanego powietrza oraz dalszymi udoskonaleniami procesu spalania. Nowe silniki mogą sprostać nie tylko normie Euro 5, ale także w większości przypadków dobrowolnemu standardowi EEV, bez konieczności stosowania przetwarzania spalin za pomocą systemu Selektywnej Redukcji Katalitycznej (SCR) wykorzystującego do oczyszczania spalin wtrysk roztworu mocznikowego AdBlue. Oprócz tego oszczędza się przestrzeń potrzebną na podzespoły dla układów SCR oraz zmniejsza ciężar własny samochodu. Wysoki współczynnik recyrkulacji spalin EGR wraz z poprawionym chłodzeniem zwrotnych spalin przyczynia się do uzyskania niskiej temperatury świeżego powietrza/mieszaniny spalin w komorze spalania cylindra – dzięki temu już podczas spalania powstaje mniej tlenków azotu. Dzięki ulepszonej regulacji EGR za pomocą sondy Lambda, również w warunkach dynamicznych w każdym punkcie pracy silnika ustawiony jest optymalny współczynnik recyrkulacji. Ma to korzystny wpływ na poziom zużycia paliwa przez silnik.

Efektywne silniki

Wszystkie silniki MAN-ów TGM skonstruowane są w technologii MAN PURE DIESEL – wyposażone są w Common Rail trzeciej generacji o ciśnieniu wtrysku do 1800 barów, mają recyrkulację spalin i pracują z dwustopniowym wtryskiem. W przypadku małego obciążenia i małych obrotów silnika stopień wysokiego ciśnienia zapewnia szybki wzrost ciśnienia wtrysku i duży moment rozruchowy, podczas kiedy stopień niskiego ciśnienia w czasie dużych obciążeń i dużych obrotów silnika oznacza się szczególnie wysokim współczynnikiem sprawności – czego wynikiem jest bardzo niskie zużycie paliwa. Skutkiem współdziałania obydwu stopni sprężania jest małe obciążenie poszczególnych turbosprężarek, a dzięki opcji międzystopniowego chłodzenia możliwe jest uzyskanie niskiej temperatury ładowanego powietrza, co pozwala efektywnie unikać zanieczyszczenia turbosprężarek nagarem. By sprostać wymaganiom chłodzenia silników z recyrkulacją spalin mających spełniać Euro 5/EEV, w zależności od konkretnego typu pojazdu i silnika stosuje się tzw. chłodzenie niskotemperaturowe. W takim przypadku część płynu chłodzącego znajdującego się w obwodzie chłodzenia zostaje za pompą wodną przekierowana do chłodnicy niskotemperaturowej, w której następuje schłodzenie do temperatury tylko o kilka stopni wyższej od temperatury otoczenia. Następnie płyn chłodzący rozdzielany jest na dwie, będące częścią silnika, chłodnice wtryskiwanego powietrza (nisko- i wysokociśnieniowy wymiennik ciepła) używane do wydajnego chłodzenia wtryskiwanego powietrza. Dla zapewnienia wartości szczątkowej zanieczyszczeń CO2 na poziomie 20 mg/kWh w silnikach z recyrkulacją spalin w celu spełnienia Euro 5 są wyposażane w katalizator utleniający, który jest lekki, kompaktowy i nie wymaga obsługi. Niezależnie od mocy TGM-y oferowane są również w wersji z jakością spalin odpowiadającą zaleceniom EEV. Dla tak napędzanej ciężarówki droga do śródmiejskich stref ochrony środowiska stoi otworem. Silniki D08 mają lepszą tzw. wartość rozruchową, co daje poprawioną moc ruszania z miejsca, a dzięki wyższemu ciśnieniu doładowania uzyskuje się więcej elastyczności w szybkiej jeździe. Spełniają standard czystości spalin EEV za pomocą bezobsługowego filtra MAN PM-KAT.

Bezpieczeństwo i trakcja

Firma oferuje w tej klasie tonażu wraz z najaktualniejszym systemem hamulcowym EBS większe bezpieczeństwo niż konkurencja. TGM można zamawiać również z elektronicznym programem stabilizacji ESP, co dotąd w tej klasie ciężarówek było niespotykane. Przyczynek do zwiększenia bezpieczeństwa to natomiast urządzenie napominające kierowcę za pomocą sygnałów dźwiękowych i wizualnych, aby zapinał pas. To instrument przejęty od większych „braci” – TGS i TGX. MAN postawił też na nowe skrzynie biegów. Dla średnio ciężkiego TGM z silnikami większej mocy i w użytkowaniu z przyczepą w skład wyposażenia podstawowego wchodzi dziewięciostopniowa skrzynia biegów ZF 9 S 1310 OD, ale w ofercie, szczególnie do mocniejszych silników dostępna jest dwunastostopniowa skrzynia. Komfort napędu i skuteczne odciążenie kierowcy zapewnia – dostępny na życzenie dla wszystkich przypadków zastosowania – zautomatyzowany system przekładni MAN TipMatic. Do zastosowań komunalnych i dla straży pożarnej, gdzie MAN jest jednym z głównych dostawców pojazdów, przeznaczony jest TGM z sześciostopniową automatyczną skrzynią biegów ZF 5 HP 502. Postęp dokonał się też na innych polach – przykładowo pojazdy TGM o napędzie na wszystkie koła dysponują hamulcem wspinaczkowym, który pewnie utrzymuje ciężarówkę na wzniesieniu, dopiero naciśnięcie pedału gazu odblokowuje hamulec. Ciężkie, trzyosiowe warianty TGM ze skrzynią biegów Overdrive, mogą być wyposażane w krótką przekładnię osiową 5,29 – przełożenie redukujące zapewnia przy podwyższonych oporach jazdy dodatkową siłę pociągową.

Na każdą ewentualność

Cechy, które już wcześniej się sprawdziły, zostały w trakcie modernizacji zachowane. Przykładem jest dowolność zabudowy uzyskana dzięki obszernej ofercie rozstawu kół, równej górnej krawędzi ramy, zmiennej długości tylnego zwisu ramy i elektronicznym interfejsom dla producentów specjalistycznych nadwozi. Specyficzne wyposażenie dla danej branży dostępne jest już w zakładzie. Dla pojazdów służących do przewozu artykułów świeżych przygotowano miejsce dla generatora bloku mroźni, dla przeznaczonych do przewozu mrożonek – pakiet dla generatora chłodniczego, a dla mających przewozić towar transportowany przez drobnicowce – interfejs do załadunku przez ścianę burty. W ofercie znajdują się gotowe do użycia wywrotki trójstronne, na życzenie także z przygotowanym miejscem do montażu dźwigu załadunkowego. Na liście opcji działu zbytu MAN-a znajduje się nawet płyta montażowa do sprzętu odśnieżającego.

Sławomir Rummel, fot. MAN