Grudzień 2007

Bałkański fenomen

Do końca II wojny światowej ten kraj nigdy nie produkował żadnych samochodów. Również po 1945 roku rząd Bułgarii ogranicza się wyłącznie do importu ciężarówek z ZSRR. Dopiero w 1954 roku w miejscowości Szumen rozpoczyna się budowę środków transportu. I to nie samochodów, lecz traktorów. Bo są one potrzebne bułgarskiemu rolnictwu.

Listopad 2007

Serbskie koneksje

Jest słoneczny jesienny dzień – 30 października 1953 r. W niewielkiej fabryczce na przedmieściach stolicy Jugosławii, Belgradu, w towarzystwie rządowych dygnitarzy na biało krytych stołach pojawia się szampan i owoce. Chwilę później na fabryczny dziedziniec wyjeżdża nowa ciężarówka...

Październik 2007

Szczęśliwy nurt Raby

W archiwum tej firmy zachował się akt założycielski, w którym grupa przemysłowców z Austro-Węgier zakłada 28 grudnia 1896 roku w Györ „Magyar Waggon as gepgyar reszvenytarsasag”. O 10 rano dziewięciu akcjonariuszy wykłada kapitał o wartości miliona koron, a prezesem spółki wybiera Emila Lederera. Przedmiotem produkcji będą wagony kolejowe.

Wrzesień 2007

Od skrzydeł do samochodów

Odzyskanie w 1919 roku przez Czechy niepodległości i połączenie w jeden organizm państwowy ze Słowacją, która również powstaje po rozpadzie Austro-Węgier owocuje szybkim rozwojem gospodarczym Czechosłowacji. Przedsiębiorczy Czesi uruchamiają wiele nowych firm. W Pradze w zabudowaniach nieczynnej rafinerii cukru konstruktorzy Benes i Haju uruchamiają fabrykę samolotów i silników lotniczych. Dostaje ona jak najbardziej adekwatną nazwę – Avia. To tu skonstruowany zostaje znakomity samolot myśliwski Avia B-534. Produkcja lotnicza utrzymuje się zresztą do końca II wojny światowej.

Lipiec - sierpień 2007

Nie zakończony epizod

Jest rok 1942. II wojna światowa rozgrywa się już na całym globie. Niemcy stoją pod Stalingradem, a Wehrmacht na gwałt potrzebuje nowego uzbrojenia. To przesłanie tkwi w zasadności położenia w słoweńskim Mariborze kamienia węgielnego pod budowę fabryki silników lotniczych Messerschmitta.

Czerwiec 2007

Z ziemi czeskiej do polskiej

W 1907 w Pradze odbywa się międzynarodowa wystawa automobili i motocykli. Wprawdzie Najjaśniejszy Pan – Franciszek Józef nie przybywa na otwarcie, to jednak potężne popiersie monarchy ustawione przy wejściu przypomina potęgę Austro-Węgier. A na wystawę licznie przybywają miłośnicy nowej techniki. Niewątpliwie widoczny postęp techniczny jest impulsem do własnych inicjatyw. Toteż w tym samym roku dochodzi do połączenia w Pradze dwóch firm. Fabryka maszyn – „Prvni ceskomoravska tovarna na stroje” łączy się z wytwórnią znanego automobilisty barona Frantiska Ringhoffera. W wyniku fuzji powstaje „Praska tovarna na automobily”, a w rok później zmontowane zostaje pierwsze sześć samochodów osobowych na licencji Isotty Frascini.

Maj 2007

Od Daimlera do Daimlera

Pierwsze wzmianki o Ludwigsfelde sięgają roku 1375. W 1839 ta mała osada położona na południe od Berlina połączona zostaje linią kolejową Berlin – Anhalt Eisenbahn. Mimo iż liczy zaledwie stu mieszkańców. Ale prawdziwy boom zaczyna się w 1936 roku, kiedy to Daimler Benz Motoren GmbH na powierzchni 375 ha rozpoczyna budowę fabryki silników lotniczych. Zbudowane na wzór Wolfsburga miasto ma być wzorcem w narodowosocjalistycznym państwie kierowanym przez nazistów.

Kwiecień 2007

Roman z Karpat

Powszechnie uważa się, że Rumunia nie ma tradycji motoryzacyjnych. Jest jednak kilka wyjątków. Otóż w 1880 na wystawie paryskiej Rumun Dimitriu Vasescu wystawił pojazd parowy o oryginalnych, nieznanych dotąd rozwiązaniach konstrukcyjnych. W 1926 roku także w Paryżu Georgie Constantinescu prezentował auto z bezstopniową przekładnią oraz pojazd z generatorem parowym.

Marzec2007

Budowniczy ustrojów?

Początki tej fabryki sięgają lat 30. ubiegłego stulecia. Wtedy to na Ukrainie, na przedpolu miasta Kremenczug, zbudowana zostaje fabryka samolotów. Wielka Wojna Ojczyźniana zahamowuje rozwój firmy, a czasy powojenne są już zupełnie inne. Potrzeby kraju wymagają dostosowania fabryki do potrzeb gospodarki.

Luty 2007

Socjalista

Historia tej firmy nierozłącznie związana jest z socjalizmem. Jej narodziny i zgon mieszczą się bowiem prawie dokładnie w przedziale czasowym istnienia tej formacji ustrojowej w Europie Środkowej. W 1948 rząd węgierski dokonuje nacjonalizacji przemysłu. Z początkiem 1949 roku w Budapeszcie zapada decyzja wykorzystania nieczynnej fabryki samolotów usytuowanej w stolicy jako wytwórnię samochodów ciężarowych. Tym bardziej że już wcześniej istniała tu mała firma Manfreda Weissa, produkująca w latach 1929-31 samochody ciężarowe WM. Teraz uchwałą rady ministrów powstaje Csepel Autogyar.

Styczeń 2007

Dwie fazy rozwoju

Historia tej firmy dzieli się na dwa etapy. Każdy z nich dotyczy innego pojazdu, choć źródło pochodzenia jest to samo – niewielka miejscowość Zittau, położona w granicznym trójkącie Polski, Niemiec i Czech. To tu w 1888 Karl Gustav Hiller zakłada wytwórnię mającą produkować maszyny tekstylne. Jako człowiek ambitny w 1890 roku jedzie do Anglii skąd przywozi prawa licencyjne do montażu rowerów firmy... Rover. W pojeździe tym widzi przyszłość. A będąc udziałowcem fabryki maszyn Müller & Preussger stopniowo udoskonala konstrukcję rowerów i w rezultacie w 1894 wypuszcza na rynek nowy model o nazwie Phänomen-Rover. Ale w 1903 stwierdza, że nadszedł kres pedałowania i rozpoczyna montaż motocykli Phänomen z silnikami firmy Fafnir.